<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <title>DSpace Communauté: Département Tamazight</title>
  <link rel="alternate" href="http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/14" />
  <subtitle>Département Tamazight</subtitle>
  <id>http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/14</id>
  <updated>2026-04-06T14:30:45Z</updated>
  <dc:date>2026-04-06T14:30:45Z</dc:date>
  <entry>
    <title>Iferdisen n usgunfu deg wungal aqbayli “Icenga n talsa” n Rachida BEN SIDHOUM OULD HOCINE, d amedya</title>
    <link rel="alternate" href="http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18533" />
    <author>
      <name>XLIFI, Linda</name>
    </author>
    <author>
      <name>ԌADUM, Naԑima</name>
    </author>
    <id>http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18533</id>
    <updated>2025-07-16T11:29:33Z</updated>
    <published>2025-06-01T00:00:00Z</published>
    <summary type="text">Titre: Iferdisen n usgunfu deg wungal aqbayli “Icenga n talsa” n Rachida BEN SIDHOUM OULD HOCINE, d amedya
Auteur(s): XLIFI, Linda; ԌADUM, Naԑima
Résumé: Agdud aqbayli neɣ amaziɣ s umata am netta am yegduden nniḍen yal wa s tsekla-ines , tasekla taqbaylit telḥa-d aṭas n talliyin s wallal n timawit i tt-yeğǧan ad tidir almi d talit tamirant, mi id yebda leqarn wis 19 tebda tsekla tettidir tallit nniḍen, tallit n tira tettwasen s leqdicat i xedmen yimrabḍen irumiyen, deg useggas n 1904 (Si Σmar usaɛid Bulifa) issuffeγ-d adlis-ines « poesie kabyle »Almi d aseggas n 1919 ulac win yarnan yura-d kra. Deg useggas n 1940 (Belɛid At Σli ) ibeddel abrid n tsekla taqbaylit tirawt s wammud n tmucuha d tullisin d yisefra d-yeffγen deg yiseggasen n 1963 di FDB s yisem n « les cahiers de Belaid ou la kabylie d‟Antan ». Qqaren-as ababat n tsekla taqbaylit yura daγen ullis « Lwali n wdrar » icuban tawsit n wungal akken i d-tessegza PERNET Galand : « Nezmer ad d-nini d Belɛid At Ɛli i d amezwaru i yuran deg tewsit-a tanaggalt di tsekla taqbaylit »1.&#xD;
Tasekla taqbaylit tebḍa ɣef snat :tasekla tamensayt (ayen akk ixeddmen imezwura) , d tsekla tatrart, d ayen i d-ibanen ilmend n wayen uran imyura d yimeskar. Tasekla taqbaylit tamensayt ṭṭuqtent deg-s tewsatin am tmucuha, inzan, lemɛun, timsaɛraq, tumqissin, tiqsiḍin, d tmedyazt s lesnaf-is yimgaraden sɛant azal meqqren deg tmetti taqbaylit. Iben Kheldoun yenna-d : « Limer jerden yimaziɣen ayan akk ḥekkun seg tmucuha, tiqsiḍin, inzan d lemɛun d temsaɛraq tili ččuren idlisen ». 2&#xD;
Akken ad seḥbibren ɣef tsekla-a ur tettɣimi ara kan d awal, ak
Description: Iferdisen n usgunfu deg wungal aqbayli “Icenga n talsa” n Rachida BEN SIDHOUM OULD HOCINE, d amedya</summary>
    <dc:date>2025-06-01T00:00:00Z</dc:date>
  </entry>
  <entry>
    <title>Tazrewt i tuccḍiwin n tira ixeddmen yinelmaden n uswir wis kraḍ deg uɣerbaz alemmas</title>
    <link rel="alternate" href="http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18532" />
    <author>
      <name>Caԑlal, Iman</name>
    </author>
    <author>
      <name>Ṭağin, Samra</name>
    </author>
    <id>http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18532</id>
    <updated>2025-07-16T11:29:27Z</updated>
    <published>2025-06-01T00:00:00Z</published>
    <summary type="text">Titre: Tazrewt i tuccḍiwin n tira ixeddmen yinelmaden n uswir wis kraḍ deg uɣerbaz alemmas
Auteur(s): Caԑlal, Iman; Ṭağin, Samra
Résumé: Tutlayt d tulmist tagejdant i yessemgirden amdan ɣef yimuddiren-nniḍen, d allal n&#xD;
teywalt i d-ibennun assaɣen gar yimdanen, yes-s i d-ssenfalayen ayen yellan deg tidmi-nsen,&#xD;
iḥulfan, tiktiwin d tmussniwin-nsen. Yal tutlayt ad tt-naf terfed agerruj n yiwet n tmetti:&#xD;
teskanay-d amezruy-is, tamagit-is tanmettit d tdelsant.&#xD;
Tamaziɣt d tutlayt tanaṣlit n yimezdaɣ n Tefriqt Ugafa, tebḍa ɣef waṭas n tantaliwin&#xD;
gar-asent: tamẓabit, tacawit, tatargit, taqbaylit d tiyaḍ, tedder s timawit acḥal tasuta maca ur&#xD;
tengir ara. Γef waya inagmayen d yimussnilsen fkan-as azal i tuklal gan-as-d abrid ɣer tirawit&#xD;
am Saԑid Bulifa d Mulud Mԑemri i ixedmen adlis deg useggas n 1990, deg-s i d-yessumer i&#xD;
tikkelt tamezwarut agemmay i tutlayt tamaziɣt d yilugan n tira-s. Syin akin deg useggas n&#xD;
1995 tudef tutlayt n tmaziɣt ɣer yiɣerbazen, deg useggas n 2002 tuɣal d tutlayt taɣelnawt, ma&#xD;
deg useggas n 2016 tuɣal d tunṣibt deg tmendawt.&#xD;
Aselmed n tutlayt tamaziɣt deg tmurt n Lezzayer, seg wasmi i yekcem ɣer unagraw n&#xD;
usegmi seg 1995 ar ass-a, deg tazwara imuger-d aṭas n wuguren gar-asen: lixṣaṣ n ttawilat n&#xD;
usegmi; idlisen iɣurbizen, imahilen unṣiben d yiselmaden yesεan tirmit deg taɣult-a
Description: Tazrewt i tuccḍiwin n tira ixeddmen yinelmaden n uswir wis kraḍ deg uɣerbaz alemmas</summary>
    <dc:date>2025-06-01T00:00:00Z</dc:date>
  </entry>
  <entry>
    <title>Tasleḍt tasnalɣaseddasant n yinzan n temnadṭ n Wat leɛziz</title>
    <link rel="alternate" href="http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18531" />
    <author>
      <name>Beḥri, naǧat</name>
    </author>
    <author>
      <name>Σimen, kenza</name>
    </author>
    <id>http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18531</id>
    <updated>2025-07-16T11:29:21Z</updated>
    <published>2025-06-01T00:00:00Z</published>
    <summary type="text">Titre: Tasleḍt tasnalɣaseddasant n yinzan n temnadṭ n Wat leɛziz
Auteur(s): Beḥri, naǧat; Σimen, kenza
Résumé: Tutlayt tamaziɣt , d tigejdit i ɣef iresṣa ugdud amaziɣ , yis-s id-yessenfalay umdan ayen it-iceɣben , yis-s tettili taywalt wagar-asen akken wa yeṣsawaḍ tikti i wayeḍ . Si zik tella s timawit maca tura tekcem deg wannar n tira , tesɛa amawal , tajerrumt , ilugan n tira akked yidlisen id-yettefɣen wa deffir wayeḍ akken ad sseḥbibren fell-as wa ad ɛiwnen deg temḥezt-is .&#xD;
Tasnilest , d tussna i izerrwen lebni n tutlayt . D tazrewt tussnant n tutlayt n umdan . Nekkenti leqdic-nteɣ d win ara icudden ɣer taɣult n tesnillest . Ad nemmeslay deg-s ɣef yiwet n tewsit wezzilen yellan d agraw n wawalen id-yettakken tafyirt yesɛan anamek d tmussni akken id-yura fell-as SALḤI.M.A &lt;&lt; Inzi,talɣa-is wezzilt , yezmer ad yili d tafyirt neɣ kra n tefyar &gt;&gt; 1&#xD;
Am wakken neẓra,tazrawt tussnant tebna ɣef unadi ussnan akked tesnarrayt . Akken ad yessiweḍ usdawan ad yeg tazrawt , yessefk ad inadi ɣef usentel i ɣef ara yeqdec , ihi iferdisen igejdanen i ɣef ara d-nadi deg uxeddim-agi nteɣ d wigi:&#xD;
1.Asissen n usentel Asentel i nefren deg tezrawt-nteɣ , d asentel i ikecmen deg taɣult n tesnillest yeɛna “Tasleḍt tasnalɣaseddast n yinzan deg temnaḍt n wat Leɛziz”
Description: Tasleḍt tasnalɣaseddasant n yinzan n temnadṭ n Wat leɛziz</summary>
    <dc:date>2025-06-01T00:00:00Z</dc:date>
  </entry>
  <entry>
    <title>Tasenmettit timsezɣent di tmacahut Deg temnaḍt n At Ɛisi</title>
    <link rel="alternate" href="http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18530" />
    <author>
      <name>BANUḤ, Tamaziɣt</name>
    </author>
    <id>http://dspace.univ-bouira.dz:8080/jspui/handle/123456789/18530</id>
    <updated>2025-07-16T11:29:15Z</updated>
    <published>2025-06-01T00:00:00Z</published>
    <summary type="text">Titre: Tasenmettit timsezɣent di tmacahut Deg temnaḍt n At Ɛisi
Auteur(s): BANUḤ, Tamaziɣt
Résumé: Yal taɣerma deg umaḍal tesɛa tasekla seg-sent tasekla n ugdud amaziɣ , tuɣ sin n yiberdan , tasekla tamensayt i d-yellan s wudem n timawit , tayeḍ s tirawit.&#xD;
Tasekla tamensayt telḥa-d seg yimi ɣer umezzuɣ wa yettakk-itt i wa , d tamesbaɣurt ṭṭuqtent tewsatin tekseb ,tamacahut d yiwet n tewsit seg tewsatin n tesrit di tsekla-agi i d-yufraren dayen i ɣef d-tura Camille Lacoste Dujardin :&#xD;
“gar akk ayen yerzan tasekla timawit n&#xD;
tmurt n lezzayer d tmazɣa,amur ameqqran&#xD;
yettunefk i tmucuha n tmurt n leqbayel”1&#xD;
Ayen ad negzu seg wayen d-tura tnagmayt-agi tamacahut taqbaylit tuɣ adeg wessiεen di tmurt umaziɣ , imi azal-nsent d twuri-nsent meqqret di tmetti imi isental-is d lmaεna awalen-is d temsal i d-tettawi , trennu lefhama d tmussni i wemdan.Ǧellawi yura-d ɣef wanect-a:&#xD;
“ Ma nuɣal-d ɣer tmurt n leqbayel , ad naf&#xD;
șșenf-agi n tsekla timawit inuda yal tamnaḍt,&#xD;
yeṭṭef tasga s tehri di tmetti n wemdan aqbayli”2&#xD;
Ihi Tamacahut teṭṭef tasga , ggan-as ccan d wazal ,imi yella deg-s ayen yestahlen ad tufrar akka ,ɣef waya ad d-naf wid yessnernan tawsit-agi si timawit ɣer tirawit,aṭas n yinagmayen d yemyura ama di tmurt n lzzayer neɣ d iberraniyen , rran lwelha-nsen s wudem alqayan ɣer șșenf-agi n tesrit , yal yiwen d acu id-yewwi .llanwid ten-id-ijemεen , llan wid wid id -yefkan tamuɣli-is fell-asent , llan wid id-yernan tiktiwin fell-asent di tezrewt-is .&#xD;
1
Description: Tasenmettit timsezɣent di tmacahut Deg temnaḍt n At Ɛisi</summary>
    <dc:date>2025-06-01T00:00:00Z</dc:date>
  </entry>
</feed>

